🎵 پادکست: فایل sitemap چیست؟
Site Haritası: Site Map’i Anlama ve Kullanma İçin Kapsamlı Rehber
Eğer siz de web sitelerinin karmaşık dünyasına adım attıysanız, mutlaka defalarca site map nedir sorusunu duymuşsunuzdur. Peki, site map nedir ve neden bir web sitesinin arama sonuçlarındaki başarısı için bu kadar önemlidir? Hiç düşündünüz mü, Google milyarlarca sayfayı internette nasıl buluyor, anlıyor ve sınıflandırıyor? Tıpkı büyük bir şehirde yolunu bulmaya çalışan bir yolcunun haritaya ihtiyaç duyması gibi, arama motorlarının da sitenizde doğru şekilde gezinmesi için bir site haritasına ihtiyacı vardır. Bu makalede, samimi ama tamamen pratik bir dille şu temel soruya yanıt vereceğiz: site map nedir ve Google’da sitenizin görünürlüğünü en üst düzeye çıkarmanıza nasıl yardımcı olur? İster SEO’ya ilgi duyan biri olun, ister SEO projelerinizi dışarıya yaptırmayı planlıyor olun, bu yazı size site haritasının önemi ve işleyişi hakkında kapsamlı bir bakış açısı sunacaktır.Bu makalede kısaca neler öğreneceğiz:
| Makalenin Önemli Noktaları | Basit ve Uygulamalı Açıklama |
| Spam’den Kaçınma | Kitle üretimi yapılan, düşük kaliteli veya yalnızca arama sıralamalarını manipüle etmek için oluşturulan (arama motoru-öncelikli içerik) içeriklerden kesinlikle kaçının. |
| Site Haritası ve SEO | Site haritası doğrudan SEO sıralamasını etkilemez, ancak arama motorlarının sayfalarınızı daha hızlı bulmasına, taramasına ve dizine eklemesine yardımcı olur. Bu da görünür olma şansınızı artırır. |
ChatGPT: Tüm sayfalarınızın yolunu Google’a gösterdiniz mi?
Site haritası (Sitemap), Google botları için bir yol haritası gibi çalışır. Doğru ve optimize edilmemiş bir site map olmadan, en önemli sayfalarınız Google tarafından asla görülmeyebilir ve arama sonuçlarında yer almayabilir.
Site Map Nedir? Google Botları İçin Yol Gösterici
Kocaman bir şehre girdiğinizi ve metro ile hedefinize gitmek istediğinizi düşünün. Eğer yolu bilmiyorsanız, bir metro haritası size nereden başlayacağınızı, nerede hat değiştireceğinizi ve nasıl varacağınızı gösterir. Site haritası da web siteniz için tam olarak aynı işi yapar. Site map (Sitemap) ya da site haritası, aslında web sitenizdeki tüm URL’lerin (adreslerin) listesini içeren bir dosyadır. Bu dosya, Google gibi arama motorlarının sitenizdeki sayfaları tanımasına, taramasına (crawl) ve dizine eklemesine (index) yardımcı olur. Ayrıca site haritası, Google botlarına sitenizde hangi sayfaların daha önemli olduğunu ve daha hızlı dikkate alınması gerektiğini bildirir. Dahili ve harici link yapınız zayıf olsa bile, site map Google’ın sayfalarınızı bulmasına yardımcı olur. Googlebot ve diğer arama motoru botları sürekli web üzerinde gezinerek yeni içerikleri keşfeder ve dizinlerine ekler. Ancak site map olmadan, özellikle yeni eklenmiş sayfalarınız ya da az dahili bağlantıya sahip sayfalar gözden kaçabilir. Site map dosyası sayesinde sayfalarınızın keşfi ve dizine eklenmesi çok daha kolay ve hızlı gerçekleşir; Google sitenizdeki değişikliklerden ve güncellemelerden anında haberdar olur.
Site Haritası Türleri: İnsanlar İçin HTML, Robotlar İçin XML!
Site haritaları yapısal olarak birkaç kategoriye ayrılır, ancak en yaygın ve temel olanları HTML site haritası ve XML site haritasıdır. Bu iki türün her birinin amacı ve kullanım alanı farklıdır:- HTML Site Haritası: Bu tür site haritası insanlar için tasarlanmıştır. Bir web sitesinin farklı bölümlerinde gördüğünüz menüler ve listeler —örneğin ana navigasyon menüsü veya footer’daki bağlantılar— HTML site haritası örnekleridir. Amacı, kullanıcılara site içinde kolayca gezinme ve farklı sayfalara erişim imkânı sunmaktır. Kullanıcı deneyimini (UX) iyileştirir, fakat doğrudan arama motorları için yapılmamıştır. Yine de, sitenizin dahili yapısı güçlü ise, kullanıcıların ayrıca bir HTML site haritasına ihtiyacı olmayabilir.
- XML Site Haritası: SEO bağlamında site haritası denildiğinde genellikle XML site haritası (xml sitemap) kastedilir. Bu dosya, sitenizin içeriğini Googlebot ve diğer arama motoru tarayıcılarına göstermek için kullanılır ve kullanıcıya doğrudan sunulmaz; çünkü görsel açıdan kullanışlı değildir. XML site haritası, sitenizdeki sayfa sayısı, yapılan değişiklikler ve son güncelleme tarihi gibi bilgileri Google’a iletir. Google, SEO’yu ve dizinlemeyi geliştirmek için en iyi formatın sitemap.xml olduğunu önermektedir.
- Bunun dışında, belirli içerik türleri için özel site haritaları da oluşturulabilir:
- Video Site Haritası (Video Sitemap): Google’ın sitenizdeki video içeriklerini daha iyi anlamasına yardımcı olur; oynatma süresi veya yaş sınırlaması gibi bilgileri iletir.
- Görsel Site Haritası (Image Sitemap): Google’ın sitenizdeki tüm görselleri bulmasına yardımcı olur ve bir sayfadaki görsellerin konumlarını içerir.
- Haber Site Haritası (News Sitemap): Google’ın, Google News için onaylanmış sitelerdeki içerikleri bulmasını sağlar ve makale başlığı ile yayın tarihini içerir.
- Bunun dışında, belirli içerik türleri için özel site haritaları da oluşturulabilir:
Yeni İçeriklerinizin Google Kuyruğunda Beklemesine İzin Vermeyin!
Profesyonel bir site haritası, Google’a hangi sayfaların yeni veya güncellenmiş olduğunu bildirir ve bunların daha hızlı taranıp dizine eklenmesini sağlar. İndeks hızınızı artırın ve rakiplerinizden önce sonuçlara ulaşın.
SEO İçin Site Map: Neden Sahip Olmak Zorunludur?
Daha önce de belirtildiği gibi, site map doğrudan sıralamanızı etkilemez. Bu çok önemli bir altın kuraldır. Ancak, SEO için site haritasının önemi, sayfalarınızın dizine eklenme hızını artırma ve arama motorlarının web sitenizin yapısını daha iyi anlamasına yardımcı olma yeteneğinde yatmaktadır. Bir sayfa Google tarafından keşfedilip dizine eklenmezse, sıralama şansı da olmayacaktır.- Kezfedilebilirlik (Discoverability) ve Dizine Ekleme (Indexing) İyileştirmesi: Arama motorları, sitenizdeki tüm sayfaları bulmak için site map kullanır. Bu durum özellikle milyonlarca sayfası olan büyük siteler veya çok fazla dış bağlantıya sahip olmayan yeni siteler için önemlidir. Site map dosyası, botların ihtiyaç duyduğu değerli bilgileri içerir ve onların sitenizi daha verimli tarayıp anlamasına yardımcı olur.
- Crawl Budget Yönetimi: Google her site için belirli ve sınırlı bir tarama bütçesi ayırır. Bu bütçe, Googlebot’un belirli bir zaman diliminde (örneğin bir gün içinde) kaç sayfayı tarayıp dizine ekleyeceğini belirler. Site haritasında yalnızca önemli ve değerli sayfaları listeleyerek Google’a hangi sayfalara öncelik vermesi gerektiğini işaret edebilirsiniz. Böylece giriş, sepet ya da yinelenen sayfalar gibi düşük değerli sayfaların bütçeyi tüketmesi engellenir ve değerli sayfalarınız daha hızlı dizine eklenir.
- Güncel Bilgi Sağlama: Site haritası, Google’a hangi sayfaların yakın zamanda güncellendiğini bildirir. Bu özellikle düzenli içerik güncellemesi yapan haber siteleri veya bloglar için kritiktir. Böylece Google değişiklikleri daha hızlı fark eder ve arama sonuçlarına yansıtır.
Bir XML Site Haritasının Anatomisi: Etiketler ve Öncelikler
XML site haritası dosyası, XML etiketleri ve kodlarından oluşur. Bazı etiketler, adresleri (URL) net bir şekilde belirtmek için zorunludur; bazıları ise isteğe bağlıdır ve Googlebot gibi tarayıcılara daha fazla ayrıntı ve yönlendirme sağlamak için kullanılır. Genel bir XML site haritası yapısı şu şekildedir:
sitemap.xml
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9">
<url>
<loc>http://www.example.com/</loc>
<lastmod>2023-02-05</lastmod>
<changefreq>monthly</changefreq>
<priority>1.0</priority>
</url>
<url>
<loc>http://www.example.com/contact-us.html</loc>
<lastmod>2022-01-10</lastmod>
<changefreq>yearly</changefreq>
<priority>0.3</priority>
</url>
</urlset>
Zorunlu Etiketler:
tarihini yalnızca sayfanın ana içeriğinde önemli değişiklikler yaptığınızda güncelleyin, sırf tarihi yenilemiş gibi göstermek için değil.
- <urlset>: Bu etiket, site haritasının ana etiketi olarak görev yapar ve tüm URL ile ilgili etiketler bunun içinde bulunur. sitemap.xml dosyasının genel yapısını belirler.
- <url>: Her bir URL’yi tanımlamak için kullanılır. Web sitenizdeki her sayfanın adresi bu etiketin içinde yer almalıdır.
- <loc>: Her sayfanın tam adresini içerir. Adresler HTTP veya HTTPS formatında olmalı ve bu etiketin içine yazılmalıdır.
- <lastmod>: Bu etiket, sayfanın son güncellenme tarihini ve saatini gösterir. Google bu etikete özel önem verir ve tarayıcılar için sayfanın ne kadar sık taranması gerektiğine dair bir sinyal olarak kabul eder. Bu, sayfaların indekslenme önceliği için kritik bir faktördür.
- <changefreq>: Bu etiket, arama motorlarına bir sayfanın içeriğinin ne sıklıkla değişme ihtimali olduğunu bildirir (ör. hourly, daily, weekly, monthly, yearly, always, never).
- <priority>: Her sayfanın indekslenme açısından önem derecesini belirlemenize imkân tanır. Bu etiketin değeri 0.0 ile 1.0 arasında olabilir.
Site Map Nasıl Oluşturulur? Site Haritası Yapımı Rehberi
Site haritası oluşturma, web sitenizin türüne (CMS veya özel kodlama) göre farklılık gösterebilen önemli bir süreçtir. Otomatik site haritası yönetimi en iyi yöntemdir çünkü sitenizin içeriği sürekli değişmektedir.- WordPress Eklentileri ile Site Map Oluşturma
- Yoast SEO ile: Yoast SEO eklentisini yükleyip etkinleştirdikten sonra, Genel Ayarlar bölümünden “XML site haritaları” seçeneğini kolayca aktif edebilirsiniz. Bu eklentinin en büyük avantajı, dinamik site haritasını otomatik güncellemesidir. Yani yeni bir sayfa eklediğinizde veya mevcut bir içeriği güncellediğinizde, o sayfanın linki otomatik olarak site map dosyasına eklenir.
- Google XML Sitemaps veya Rank Math ile: Bu eklentiler de WordPress için otomatik site haritası oluşturma noktasında iyi birer seçenektir.
- Online Araçlarla Site Map Oluşturma
- Kodlama (Manuel) ile Site Map Oluşturma
ChatGPT: Hiçbir değerli sayfanızın Google’ın gözünden kaçmadığından emin olun!
Büyük ve karmaşık siteler, kolayca gözden kaçabilecek yüzlerce sayfaya sahip olabilir. Biz, kapsamlı site map’ler oluşturarak tüm önemli URL’lerinizi Google’a tanıtıyor ve tarama hatalarını sıfıra indiriyoruz.
Site Haritasını Google’a Tanıtmak: Görünürlüğün Kapısı
Site haritasını oluşturduktan sonra, bir sonraki adım site haritasını Google’a kaydetmektir. Bu işlem, Google’a site haritanızın nerede bulunduğunu bildirir ve sayfaların taranma ve dizine eklenme sürecini hızlandırabilir. İşlem Google Search Console üzerinden yapılır. Google Search Console’da Site Haritası Ekleme Adımları:- Google Search Console’a giriş yapın: Öncelikle kendi Search Console hesabınıza giriş yapın.
- Sitemaps bölümüne erişin: Sol menüden “Indexing” kısmına gidin ve ardından “Sitemaps” seçeneğini tıklayın.
- Yeni site haritası ekleyin: “Add a new sitemap” bölümüne site haritası adresinizi girin (genellikle yourdomain.com/sitemap.xml) ve “Submit” butonuna basın.
- Site haritası durumunu kontrol edin: Gönderimden sonra Google, site haritanızı işlemeye başlar. Durumu “Submitted Sitemaps” bölümünde görebilirsiniz. Her şey yolundaysa “Success” olarak görünecektir.
Search Console’da En Yaygın Site Haritası Hataları
Google, Search Console üzerinden site haritasıyla ilgili hataları size bildirir. Bu hatalar, sayfaların dizine eklenme hızını olumsuz etkileyebilir ve tarama bütçesinin yönetimini zorlaştırabilir. Yaygın hatalardan bazıları şunlardır:- Submitted URL blocked by robots.txt: URL site haritasında yer alıyor, ancak robots.txt dosyası (Googlebot’a hangi sayfaların taranmaması gerektiğini söyleyen dosya) tarafından engellenmiş.
- Submitted URL marked ‘noindex’: Sayfa site haritasında tanımlı, ancak üzerinde noindex etiketi var ve bu, dizine eklenmesini engelliyor.
- Submitted URL seems to be a Soft 404: Sayfa site haritasında mevcut, ancak değerli bir içerik bulunmuyor ve kullanıcıya içerik yokmuş gibi bir mesaj gösteriliyor.
- Submitted URL not found (404): Site haritasında kayıtlı olan sayfa mevcut değil ve açıldığında 404 hatası veriyor.
- Sitemap file too large: Site haritası 50.000 URL’den fazla ya da 50 MB’tan büyük. Bu durumda site haritasını birkaç küçük dosyaya bölmek ve bunları yönetmek için bir sitemap index dosyası kullanmak gerekir.
Site Haritası Hatalarını Düzeltme
Bu hatalar hakkında daha fazla bilgi edinmek için, Sitemaps hata raporlarının nasıl giderileceğine dair hazırladığımız makaleyi incelemenizi öneriyoruz.
Site Map Tasarımı ve Optimizasyonunda Önemli Noktalar
Site haritanızın tasarımı en iyi şekilde yapılmalı ve Google SEO için maksimum verim sağlamalıdır. Bunun için birkaç kritik noktaya dikkat etmeniz gerekir:- Sayfaların Önceliklendirilmesi: Site map dosyanıza yalnızca SEO açısından önemli olan ve Google tarafından dizine eklenmesini istediğiniz sayfaları ekleyin. Giriş sayfaları, alışveriş sepeti, geçici sayfalar, noindex etiketine sahip sayfalar veya robots.txt ile engellenmiş sayfalar site haritasında olmamalıdır. Bu, Googlebot’un tarama bütçesini akıllıca kullanmasına yardımcı olur.
- Kanonik URL’ler (Canonical URLs): Eğer sayfalarınızda yinelenen içerikler varsa (örneğin bir sayfanın http ve https versiyonları), yalnızca kanonik (Canonical) URL’yi site map’e ekleyin.
- HTTPS Formatına Uyum: Siteniz HTTPS kullanıyorsa, site haritasındaki tüm URL’ler de mutlaka HTTPS ile başlamalıdır.
- Robots.txt ile Uyum: Site haritanız ile robots.txt dosyanız (hangi sayfaların taranıp taranmayacağını botlara bildiren dosya) uyumlu olmalıdır. Robots.txt ile engellediğiniz veya noindex yaptığınız sayfalar site map’te bulunmamalıdır; aksi halde Google’a çelişkili sinyaller göndermiş olursunuz. Ayrıca genellikle site map adresi robots.txt dosyasının en altına eklenir.
- Otomatik Güncellemeler: Dinamik site map’inizi otomatik güncelleyen araçlar veya eklentiler (örneğin WordPress için Yoast SEO) kullanmak, en iyi yönetim yöntemidir.
- Haber Site Map’leri: Google News’te görünmek isteyen haber siteleri, genel site haritasının yanında özel bir haber site haritası oluşturmalıdır. Bu harita yalnızca son iki günde yayınlanan haberleri içermelidir.
Site Map: SEO’nun Görünmez Dostu
Bu makalede, site haritasının ne olduğunu ve bu önemli aracın web sitenizin rekabetçi SEO dünyasında daha iyi görünür olmasına nasıl yardımcı olduğunu detaylı şekilde inceledik. Gördük ki site haritası, ister kullanıcılar için HTML formatında ister arama motorları için XML formatında olsun, Googlebot’ların yönlendirilmesinde ve dizine ekleme sürecinin iyileştirilmesinde hayati rol oynar. Her ne kadar site haritası doğrudan sıralamanızı etkilemese de, taramanın hızını ve doğruluğunu artırarak ve tarama bütçesini verimli yöneterek Google arama sonuçlarında üst sıralara çıkmanız için gerekli altyapıyı sağlar. Unutmayın, güncel ve doğru hazırlanmış bir XML site haritası dosyası, arama motorlarına hangi sayfaların sizin için daha önemli olduğunu bildirir ve onların sitenizin yapısını ve içeriğini daha iyi anlamasına yardımcı olur. Bu makalede değindiğimiz noktalara —site haritası oluşturma, Google’a gönderme ve hataları takip etme— dikkat ederek, sitenizin arama motorlarında en iyi şekilde görünmesini sağlayabilirsiniz.Sıkça Sorulan Sorular
Site Map Nedir?
Site map ya da site haritası, web sitenizdeki tüm sayfa URL’lerinin listesini içeren bir dosyadır. Arama motorlarının sayfalarınızı tanımasına, taramasına (crawl) ve dizine eklemesine (index) yardımcı olur.
Site Map Oluşturmak SEO’yu Etkiler mi?
Site haritası doğrudan sayfalarınızın sıralamasını etkilemez. Ancak sayfaların daha hızlı dizine eklenmesine veya güncellenmesine katkı sağlar. Dizine ekleme hızının artması, sayfalarınızın arama sonuçlarında görünme şansını artırır.
Site Haritasını Google’a Tanıtmak Zorunlu mu?
Evet. Site haritasının Google Search Console’a tanıtılması gereklidir. Bu sayede Coverage raporları ve analitik verilerden yararlanabilir, sayfalarınızın dizinleme durumunu düzenli olarak takip edebilirsiniz.
Hangi Sayfalar Site Haritasına Dahil Edilmemelidir?
Gereksiz sayfalar, 404 hatalı sayfalar, yönlendirilmiş (redirect) sayfalar, noindex etiketi taşıyan sayfalar, kayıt/ödeme sayfaları ve yinelenen içeriklere sahip sayfalar site haritasına eklenmemelidir. Aksi halde Google’ın tarama bütçesi boşa harcanır.
Dinamik mi Statik mi Site Haritası Daha İyidir?
Dinamik site haritası (otomatik) daha iyidir. Çünkü içerik veya site yapısında bir değişiklik olduğunda kendini otomatik olarak günceller ve her değişiklikten sonra manuel güncelleme gerektirmez.
